Diferensial – Kalkulus

Diferensial (Kalkulus)

Materi Lengkap: Definisi, Rumus Umum & Turunan Aljabar

1. Definisi Turunan Fungsi

Turunan (derivatif) dari fungsi \( f(x) \) didefinisikan sebagai limit dari perbandingan perubahan nilai fungsi terhadap perubahan variabel ketika perubahan variabel mendekati nol.

Definisi Formal:

$$f'(x) = \lim_{h \to 0} \frac{f(x+h) – f(x)}{h}$$

Notasi Turunan:

Notasi Dibaca
\( f'(x) \) f aksen x
\( \dfrac{dy}{dx} \) dy per dx
\( \dfrac{df}{dx} \) df per dx
\( Df(x) \) D dari f(x)

Secara geometris, turunan \( f'(a) \) menyatakan gradien garis singgung kurva \( y = f(x) \) di titik \( (a, f(a)) \).

x y (a, f(a)) garis singgung y = f(x)

Contoh Soal — Definisi Turunan

▸ Tingkat Mudah

Mudah

1. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = 3x \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{f(x+h)-f(x)}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{3(x+h)-3x}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{3h}{h} = 3 \)

Jadi \( f'(x) = 3 \)

Mudah

2. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = 5 \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{5-5}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{0}{h} = 0 \)

Jadi \( f'(x) = 0 \)

Mudah

3. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = 2x + 1 \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{[2(x+h)+1]-[2x+1]}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{2h}{h} = 2 \)

Jadi \( f'(x) = 2 \)

Mudah

4. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = x \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{(x+h)-x}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{h}{h} = 1 \)

Jadi \( f'(x) = 1 \)

Mudah

5. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = -4x + 7 \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{[-4(x+h)+7]-[-4x+7]}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{-4h}{h} = -4 \)

Jadi \( f'(x) = -4 \)

▸ Tingkat Sedang

Sedang

1. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = x^2 \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{(x+h)^2 – x^2}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{x^2+2xh+h^2-x^2}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{2xh+h^2}{h} \)

\( = \lim_{h\to 0}(2x+h) = 2x \)

Jadi \( f'(x) = 2x \)

Sedang

2. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = x^2 + 3x \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f(x+h) = (x+h)^2 + 3(x+h) = x^2+2xh+h^2+3x+3h \)

\( f(x+h)-f(x) = 2xh+h^2+3h \)

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{2xh+h^2+3h}{h} = \lim_{h\to 0}(2x+h+3) = 2x+3 \)

Jadi \( f'(x) = 2x+3 \)

Sedang

3. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = 3x^2 – 2x + 1 \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f(x+h) = 3(x+h)^2 – 2(x+h) + 1 = 3x^2+6xh+3h^2-2x-2h+1 \)

\( f(x+h)-f(x) = 6xh+3h^2-2h \)

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{6xh+3h^2-2h}{h} = \lim_{h\to 0}(6x+3h-2) = 6x-2 \)

Jadi \( f'(x) = 6x-2 \)

Sedang

4. Tentukan \( f'(2) \) dari \( f(x) = x^2 – 4x \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{[(x+h)^2-4(x+h)]-[x^2-4x]}{h} = \lim_{h\to 0}(2x+h-4) = 2x-4 \)

\( f'(2) = 2(2)-4 = 0 \)

Jadi \( f'(2) = 0 \)

Sedang

5. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \frac{1}{x} \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{\frac{1}{x+h}-\frac{1}{x}}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{\frac{x-(x+h)}{x(x+h)}}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{-h}{h \cdot x(x+h)} \)

\( = \lim_{h\to 0}\frac{-1}{x(x+h)} = \frac{-1}{x^2} \)

Jadi \( f'(x) = -\frac{1}{x^2} \)

▸ Tingkat Sulit

Sulit

1. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \sqrt{x} \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{\sqrt{x+h}-\sqrt{x}}{h} \)

Kalikan dengan sekawan: \( = \lim_{h\to 0}\frac{(\sqrt{x+h}-\sqrt{x})(\sqrt{x+h}+\sqrt{x})}{h(\sqrt{x+h}+\sqrt{x})} \)

\( = \lim_{h\to 0}\frac{(x+h)-x}{h(\sqrt{x+h}+\sqrt{x})} = \lim_{h\to 0}\frac{1}{\sqrt{x+h}+\sqrt{x}} = \frac{1}{2\sqrt{x}} \)

Jadi \( f'(x) = \frac{1}{2\sqrt{x}} \)

Sulit

2. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = x^3 \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{(x+h)^3 – x^3}{h} \)

\( (x+h)^3 = x^3+3x^2h+3xh^2+h^3 \)

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{3x^2h+3xh^2+h^3}{h} = \lim_{h\to 0}(3x^2+3xh+h^2) = 3x^2 \)

Jadi \( f'(x) = 3x^2 \)

Sulit

3. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \frac{1}{\sqrt{x}} \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{\frac{1}{\sqrt{x+h}}-\frac{1}{\sqrt{x}}}{h} = \lim_{h\to 0}\frac{\sqrt{x}-\sqrt{x+h}}{h\sqrt{x}\sqrt{x+h}} \)

Kalikan sekawan: \( = \lim_{h\to 0}\frac{x-(x+h)}{h\sqrt{x}\sqrt{x+h}(\sqrt{x}+\sqrt{x+h})} = \lim_{h\to 0}\frac{-1}{\sqrt{x}\sqrt{x+h}(\sqrt{x}+\sqrt{x+h})} \)

\( = \frac{-1}{\sqrt{x}\cdot\sqrt{x}\cdot 2\sqrt{x}} = \frac{-1}{2x\sqrt{x}} = -\frac{1}{2}x^{-3/2} \)

Jadi \( f'(x) = -\frac{1}{2x\sqrt{x}} \)

Sulit

4. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \frac{x}{x+1} \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{\frac{x+h}{x+h+1}-\frac{x}{x+1}}{h} \)

\( = \lim_{h\to 0}\frac{(x+h)(x+1)-x(x+h+1)}{h(x+h+1)(x+1)} \)

\( = \lim_{h\to 0}\frac{x^2+x+hx+h-x^2-hx-x}{h(x+h+1)(x+1)} = \lim_{h\to 0}\frac{h}{h(x+h+1)(x+1)} \)

\( = \frac{1}{(x+1)^2} \)

Jadi \( f'(x) = \frac{1}{(x+1)^2} \)

Sulit

5. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \sqrt{2x+1} \) menggunakan definisi limit.

Pembahasan

\( f'(x) = \lim_{h\to 0}\frac{\sqrt{2(x+h)+1}-\sqrt{2x+1}}{h} \)

Kalikan sekawan: \( = \lim_{h\to 0}\frac{[2(x+h)+1]-[2x+1]}{h(\sqrt{2x+2h+1}+\sqrt{2x+1})} \)

\( = \lim_{h\to 0}\frac{2h}{h(\sqrt{2x+2h+1}+\sqrt{2x+1})} = \frac{2}{2\sqrt{2x+1}} = \frac{1}{\sqrt{2x+1}} \)

Jadi \( f'(x) = \frac{1}{\sqrt{2x+1}} \)

Latihan Soal — Definisi Turunan

▸ Mudah

  1. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = 7x \) menggunakan definisi limit.
  2. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = -2x + 5 \) menggunakan definisi limit.
  3. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = 10 \) menggunakan definisi limit.
  4. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \frac{1}{2}x \) menggunakan definisi limit.
  5. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = 4x – 3 \) menggunakan definisi limit.

▸ Sedang

  1. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = 2x^2 + x \) menggunakan definisi limit.
  2. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = x^2 – 5x + 2 \) menggunakan definisi limit.
  3. Tentukan \( f'(1) \) dari \( f(x) = x^2 + 2x \) menggunakan definisi limit.
  4. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \frac{2}{x} \) menggunakan definisi limit.
  5. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = 4x^2 – 3x + 7 \) menggunakan definisi limit.

▸ Sulit

  1. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \sqrt{3x} \) menggunakan definisi limit.
  2. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = x^3 + x \) menggunakan definisi limit.
  3. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \frac{2x}{x-1} \) menggunakan definisi limit.
  4. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \sqrt{x^2+1} \) menggunakan definisi limit.
  5. Tentukan \( f'(x) \) dari \( f(x) = \frac{1}{x^2} \) menggunakan definisi limit.

2. Rumus Umum Turunan Fungsi

Berikut rumus-rumus dasar turunan yang berlaku umum untuk semua fungsi:

1. Jika \( f(x) = c \) (konstanta), maka \( f'(x) = 0 \)

2. Jika \( f(x) = x^n \), maka \( f'(x) = nx^{n-1} \)

3. Jika \( f(x) = c \cdot g(x) \), maka \( f'(x) = c \cdot g'(x) \)

4. Jika \( f(x) = g(x) \pm h(x) \), maka \( f'(x) = g'(x) \pm h'(x) \)

5. Aturan Perkalian: \( (uv)’ = u’v + uv’ \)

6. Aturan Pembagian: \( \left(\frac{u}{v}\right)’ = \frac{u’v – uv’}{v^2} \)

7. Aturan Rantai: \( \frac{dy}{dx} = \frac{dy}{du} \cdot \frac{du}{dx} \)

Contoh Soal — Rumus Umum

▸ Tingkat Mudah

Mudah

1. Tentukan turunan dari \( f(x) = x^5 \)

Pembahasan

Gunakan rumus \( (x^n)’ = nx^{n-1} \)

\( f'(x) = 5x^4 \)

Mudah

2. Tentukan turunan dari \( f(x) = 4x^3 \)

Pembahasan

\( f'(x) = 4 \cdot 3x^2 = 12x^2 \)

Mudah

3. Tentukan turunan dari \( f(x) = 7x^2 + 3x \)

Pembahasan

\( f'(x) = 14x + 3 \)

Mudah

4. Tentukan turunan dari \( f(x) = x^{-2} \)

Pembahasan

\( f'(x) = -2x^{-3} = -\frac{2}{x^3} \)

Mudah

5. Tentukan turunan dari \( f(x) = 6x – 9 \)

Pembahasan

\( f'(x) = 6 \)

▸ Tingkat Sedang

Sedang

1. Tentukan turunan dari \( f(x) = (2x+1)(x-3) \)

Pembahasan

Gunakan aturan perkalian: \( u = 2x+1,\ v = x-3 \)

\( u’ = 2,\ v’ = 1 \)

\( f'(x) = u’v + uv’ = 2(x-3) + (2x+1)(1) = 2x-6+2x+1 = 4x-5 \)

Sedang

2. Tentukan turunan dari \( f(x) = \frac{x^2}{x+1} \)

Pembahasan

Aturan pembagian: \( u = x^2,\ v = x+1 \)

\( f'(x) = \frac{2x(x+1)-x^2(1)}{(x+1)^2} = \frac{2x^2+2x-x^2}{(x+1)^2} = \frac{x^2+2x}{(x+1)^2} = \frac{x(x+2)}{(x+1)^2} \)

Sedang

3. Tentukan turunan dari \( f(x) = x^{3/2} \)

Pembahasan

\( f'(x) = \frac{3}{2}x^{1/2} = \frac{3}{2}\sqrt{x} \)

Sedang

4. Tentukan turunan dari \( f(x) = 3x^4 – 2x^3 + x^2 – 5 \)

Pembahasan

\( f'(x) = 12x^3 – 6x^2 + 2x \)

Sedang

5. Tentukan turunan dari \( f(x) = x^2(3x+1) \)

Pembahasan

\( u = x^2,\ v = 3x+1,\ u’=2x,\ v’=3 \)

\( f'(x) = 2x(3x+1) + x^2(3) = 6x^2+2x+3x^2 = 9x^2+2x \)

▸ Tingkat Sulit

Sulit

1. Tentukan turunan dari \( f(x) = (3x^2-1)^4 \)

Pembahasan

Aturan rantai: misal \( u = 3x^2-1 \), maka \( f = u^4 \)

\( f'(x) = 4u^3 \cdot u’ = 4(3x^2-1)^3 \cdot 6x = 24x(3x^2-1)^3 \)

Sulit

2. Tentukan turunan dari \( f(x) = \frac{(x+1)^2}{x-1} \)

Pembahasan

\( u=(x+1)^2,\ v=x-1,\ u’=2(x+1),\ v’=1 \)

\( f'(x) = \frac{2(x+1)(x-1)-(x+1)^2}{(x-1)^2} = \frac{(x+1)[2(x-1)-(x+1)]}{(x-1)^2} \)

\( = \frac{(x+1)(x-3)}{(x-1)^2} \)

Sulit

3. Tentukan turunan dari \( f(x) = \sqrt{x^2+4x} \)

Pembahasan

\( f(x) = (x^2+4x)^{1/2} \). Aturan rantai:

\( f'(x) = \frac{1}{2}(x^2+4x)^{-1/2}\cdot(2x+4) = \frac{2x+4}{2\sqrt{x^2+4x}} = \frac{x+2}{\sqrt{x^2+4x}} \)

Sulit

4. Tentukan turunan dari \( f(x) = x^2\sqrt{x+1} \)

Pembahasan

\( u=x^2,\ v=(x+1)^{1/2},\ u’=2x,\ v’=\frac{1}{2\sqrt{x+1}} \)

\( f'(x) = 2x\sqrt{x+1} + x^2\cdot\frac{1}{2\sqrt{x+1}} = 2x\sqrt{x+1}+\frac{x^2}{2\sqrt{x+1}} \)

\( = \frac{4x(x+1)+x^2}{2\sqrt{x+1}} = \frac{5x^2+4x}{2\sqrt{x+1}} \)

Sulit

5. Tentukan turunan dari \( f(x) = \left(\frac{x}{x+2}\right)^3 \)

Pembahasan

Aturan rantai: \( u = \frac{x}{x+2} \), \( f = u^3 \)

\( u’ = \frac{(x+2)-x}{(x+2)^2} = \frac{2}{(x+2)^2} \)

\( f'(x) = 3u^2 \cdot u’ = 3\left(\frac{x}{x+2}\right)^2 \cdot \frac{2}{(x+2)^2} = \frac{6x^2}{(x+2)^4} \)

Latihan Soal — Rumus Umum

▸ Mudah

  1. \( f(x) = x^7 \). Tentukan \( f'(x) \).
  2. \( f(x) = 5x^4 \). Tentukan \( f'(x) \).
  3. \( f(x) = 3x^2 – 8x + 2 \). Tentukan \( f'(x) \).
  4. \( f(x) = x^{-3} \). Tentukan \( f'(x) \).
  5. \( f(x) = 2x^6 + x \). Tentukan \( f'(x) \).

▸ Sedang

  1. \( f(x) = (x+2)(x-5) \). Tentukan \( f'(x) \).
  2. \( f(x) = \frac{3x}{x+2} \). Tentukan \( f'(x) \).
  3. \( f(x) = x^{5/3} \). Tentukan \( f'(x) \).
  4. \( f(x) = x^3(2x-1) \). Tentukan \( f'(x) \).
  5. \( f(x) = \frac{x^2-1}{x+3} \). Tentukan \( f'(x) \).

▸ Sulit

  1. \( f(x) = (2x^3+1)^5 \). Tentukan \( f'(x) \).
  2. \( f(x) = \sqrt{3x^2-x+1} \). Tentukan \( f'(x) \).
  3. \( f(x) = \frac{(2x-1)^3}{x^2} \). Tentukan \( f'(x) \).
  4. \( f(x) = x\sqrt{x^2+9} \). Tentukan \( f'(x) \).
  5. \( f(x) = \left(\frac{x^2}{1-x}\right)^2 \). Tentukan \( f'(x) \).

3. Rumus-Rumus Turunan Fungsi Aljabar

Berikut rangkuman lengkap rumus turunan fungsi aljabar:

No Fungsi \( f(x) \) Turunan \( f'(x) \)
1 \( c \) \( 0 \)
2 \( x^n \) \( nx^{n-1} \)
3 \( c \cdot f(x) \) \( c \cdot f'(x) \)
4 \( f \pm g \) \( f’ \pm g’ \)
5 \( f \cdot g \) \( f’g + fg’ \)
6 \( \dfrac{f}{g} \) \( \dfrac{f’g – fg’}{g^2} \)
7 \( [f(x)]^n \) \( n[f(x)]^{n-1}\cdot f'(x) \)
8 \( \sqrt{f(x)} \) \( \dfrac{f'(x)}{2\sqrt{f(x)}} \)

Contoh Soal — Turunan Fungsi Aljabar

▸ Tingkat Mudah

Mudah

1. \( f(x) = 3x^4 – 2x^2 + x – 7 \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( f'(x) = 12x^3 – 4x + 1 \)

Mudah

2. \( f(x) = 5x^3 + 2x \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( f'(x) = 15x^2 + 2 \)

Mudah

3. \( f(x) = \frac{2}{x} = 2x^{-1} \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( f'(x) = -2x^{-2} = -\frac{2}{x^2} \)

Mudah

4. \( f(x) = \sqrt{x} = x^{1/2} \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( f'(x) = \frac{1}{2}x^{-1/2} = \frac{1}{2\sqrt{x}} \)

Mudah

5. \( f(x) = x^4 + x^3 + x^2 + x + 1 \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( f'(x) = 4x^3 + 3x^2 + 2x + 1 \)

▸ Tingkat Sedang

Sedang

1. \( f(x) = (x^2+1)(2x-3) \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( u=x^2+1,\ v=2x-3,\ u’=2x,\ v’=2 \)

\( f'(x) = 2x(2x-3)+(x^2+1)(2) = 4x^2-6x+2x^2+2 = 6x^2-6x+2 \)

Sedang

2. \( f(x) = \frac{2x+1}{x-2} \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( f'(x) = \frac{2(x-2)-(2x+1)(1)}{(x-2)^2} = \frac{2x-4-2x-1}{(x-2)^2} = \frac{-5}{(x-2)^2} \)

Sedang

3. \( f(x) = (4x-1)^3 \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

Aturan rantai: \( f'(x) = 3(4x-1)^2 \cdot 4 = 12(4x-1)^2 \)

Sedang

4. \( f(x) = \sqrt{3x+5} \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( f'(x) = \frac{3}{2\sqrt{3x+5}} \)

Sedang

5. \( f(x) = (x+1)^2(x-1) \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( u=(x+1)^2,\ v=x-1,\ u’=2(x+1),\ v’=1 \)

\( f'(x) = 2(x+1)(x-1)+(x+1)^2 = (x+1)[2(x-1)+(x+1)] = (x+1)(3x-1) \)

▸ Tingkat Sulit

Sulit

1. \( f(x) = \frac{x^2}{\sqrt{x+1}} \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( u=x^2,\ v=(x+1)^{1/2},\ u’=2x,\ v’=\frac{1}{2\sqrt{x+1}} \)

\( f'(x) = \frac{2x\sqrt{x+1}-x^2\cdot\frac{1}{2\sqrt{x+1}}}{x+1} \)

\( = \frac{\frac{2x(x+1)-\frac{x^2}{2}}{\sqrt{x+1}}}{x+1} = \frac{4x(x+1)-x^2}{2(x+1)^{3/2}} = \frac{3x^2+4x}{2(x+1)^{3/2}} \)

Sulit

2. \( f(x) = \left(\frac{2x+1}{x-1}\right)^2 \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

Misal \( u = \frac{2x+1}{x-1} \), maka \( f = u^2 \)

\( u’ = \frac{2(x-1)-(2x+1)}{(x-1)^2} = \frac{-3}{(x-1)^2} \)

\( f'(x) = 2u \cdot u’ = 2\cdot\frac{2x+1}{x-1}\cdot\frac{-3}{(x-1)^2} = \frac{-6(2x+1)}{(x-1)^3} \)

Sulit

3. \( f(x) = x^2\sqrt{1-x^2} \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( u=x^2,\ v=(1-x^2)^{1/2},\ u’=2x,\ v’=\frac{-2x}{2\sqrt{1-x^2}}=\frac{-x}{\sqrt{1-x^2}} \)

\( f'(x) = 2x\sqrt{1-x^2}+x^2\cdot\frac{-x}{\sqrt{1-x^2}} = \frac{2x(1-x^2)-x^3}{\sqrt{1-x^2}} = \frac{2x-3x^3}{\sqrt{1-x^2}} \)

Sulit

4. \( f(x) = \frac{\sqrt{x}}{(x+1)^2} \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

\( u=x^{1/2},\ v=(x+1)^2,\ u’=\frac{1}{2\sqrt{x}},\ v’=2(x+1) \)

\( f'(x) = \frac{\frac{1}{2\sqrt{x}}(x+1)^2 – \sqrt{x}\cdot 2(x+1)}{(x+1)^4} \)

\( = \frac{(x+1)\left[\frac{x+1}{2\sqrt{x}}-2\sqrt{x}\right]}{(x+1)^4} = \frac{\frac{x+1-4x}{2\sqrt{x}}}{(x+1)^3} = \frac{1-3x}{2\sqrt{x}(x+1)^3} \)

Sulit

5. \( f(x) = \sqrt[3]{(2x^2-x+1)^2} = (2x^2-x+1)^{2/3} \). Tentukan \( f'(x) \).

Pembahasan

Aturan rantai:

\( f'(x) = \frac{2}{3}(2x^2-x+1)^{-1/3}\cdot(4x-1) = \frac{2(4x-1)}{3\sqrt[3]{2x^2-x+1}} \)

Latihan Soal — Turunan Fungsi Aljabar

▸ Mudah

  1. \( f(x) = 6x^5 – 3x^3 + 2 \). Tentukan \( f'(x) \).
  2. \( f(x) = \frac{4}{x^2} \). Tentukan \( f'(x) \).
  3. \( f(x) = 2\sqrt{x} + 3x \). Tentukan \( f'(x) \).
  4. \( f(x) = x^5 – 4x^3 + x – 1 \). Tentukan \( f'(x) \).
  5. \( f(x) = \frac{3}{x^3} + 5x^2 \). Tentukan \( f'(x) \).

▸ Sedang

  1. \( f(x) = (2x-3)(x^2+1) \). Tentukan \( f'(x) \).
  2. \( f(x) = \frac{x^2-4}{x+1} \). Tentukan \( f'(x) \).
  3. \( f(x) = (5x+2)^4 \). Tentukan \( f'(x) \).
  4. \( f(x) = \sqrt{2x^2+3} \). Tentukan \( f'(x) \).
  5. \( f(x) = x(x-1)^3 \). Tentukan \( f'(x) \).

▸ Sulit

  1. \( f(x) = \frac{x^3}{(2x+1)^2} \). Tentukan \( f'(x) \).
  2. \( f(x) = (x^2-1)\sqrt{x+3} \). Tentukan \( f'(x) \).
  3. \( f(x) = \left(\frac{x}{x^2+1}\right)^3 \). Tentukan \( f'(x) \).
  4. \( f(x) = \frac{\sqrt{x^2+1}}{x-1} \). Tentukan \( f'(x) \).
  5. \( f(x) = x^2(3x-1)^4 \). Tentukan \( f'(x) \).

Materi Diferensial — Disusun untuk membantu pemahaman siswa SMA/Sederajat

By admin

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *

You cannot copy content of this page